Kolczuga rycerska replika i jak dobrać ją do epoki oraz budżetu
Kolczuga rycerska to koszula z połączonych kółek, która chroni przed cięciami. Replika dobrej jakości waży od około 8 do 12 kilogramów, a cena zależy głównie od materiału kółek i sposobu ich łączenia. Poniżej znajdziesz, co wybrać do swojej epoki i jak nie przepłacić.
Rodzaje kolczug rycerskich w sklepie
Kolczuga ze stali nitowanej
Każde kółko jest spłaszczone i spięte nitem, tak jak w oryginałach. Najlepiej wygląda i najdłużej wytrzymuje walki pokazowe.
Kolczuga ze stali zgrzewanej
Kółka zgrzewane lub klinowane, bez nitów. Wytrzymała i tańsza, wizualnie nieco bardziej "nowoczesna".
Kolczuga aluminiowa
Lekka, około trzy razy lżejsza od stalowej. Dobra na pokazy, do zdjęć i ekspozycji, nie do uderzeń.
Ile kosztuje kolczuga rycerska
Cena kolczugi wynika z liczby kółek, a jest ich od kilkunastu do kilkudziesięciu tysięcy. Im drobniejsze kółka i im dłuższa koszula, tym więcej pracy. Kolczuga aluminiowa to wydatek rzędu kilkuset złotych, stalowa zgrzewana zwykle zaczyna się od około tysiąca, a pełna kolczuga nitowana to kilka tysięcy. Kwoty podajemy orientacyjnie, bo dokładna cena zależy od długości rękawów i kaptura.
Najtańsza opcja bywa najdroższa w praktyce. Aluminiowa kolczuga odkształca się przy uderzeniu, więc w trakcie walk pokazowych trzeba ją naprawiać, a stalowa przeżywa kilka sezonów bez poprawek.
Ile waży kolczuga
Stalowa kolczuga do połowy uda z krótkim rękawem waży około 8 do 12 kilogramów. Z długim rękawem i kapturem (kolczy kaptur nazywany czepcem) dochodzi do 14 kilogramów. Wersja aluminiowa to zwykle 3 do 4 kilogramów. Ciężar spoczywa na ramionach, dlatego pas założony na kolczugę potrafi przenieść część obciążenia na biodra i znacząco poprawia komfort.
Jaka kolczuga pasuje do epoki
- XI i XII wiek, czas pierwszych krucjat: koszula do połowy uda lub do kolan z krótkim rękawem, często z rozcięciem do jazdy konnej.
- XIII wiek, epoka templariuszy: dłuższy rękaw, rękawice kolcze i czepiec, pod spodem gruba podbitka.
- XIV wiek: kolczuga schodzi do roli warstwy uzupełniającej pod elementy płytowe.
- LARP i fantasy: liczy się wygląd i waga, więc częściej wybiera się aluminium lub lżejsze stopy.
Kolczugę templariusza zestawiasz z białą tuniką i płaszczem, o których piszemy w dziale strój templariusza. Jeśli budujesz cały komplet, wejdź na stronę zbroje rycerskie.
Podbicie pod kolczugę
Sama kolczuga chroni przed cięciem, ale nie tłumi uderzeń ani pchnięć. Dlatego pod spodem nosi się pikowaną podbitkę z lnu lub bawełny, tak zwany gambeson albo kaftan. Dobre podbicie dodaje 1 do 2 kilogramów, ale zmniejsza otarcia i rozkłada siłę uderzenia. To częsty błąd początkujących, którzy kupują kolczugę i dopiero po pierwszym treningu odkrywają, że potrzebują jeszcze warstwy pod nią. Dlatego dobór zestawu zawsze dopisuje podbitkę do listy zakupów razem z kolczugą. Więcej o tym znajdziesz w artykule gambeson pod kolczugę, jak wybrać.
Jak dobrać rozmiar kolczugi
Kolczuga nie jest rozciągliwa, więc rozmiar trzeba dobrać dokładnie. Zmierz obwód klatki piersiowej w najszerszym miejscu na ubraniu, które będziesz nosić pod spodem, obwód bioder, długość od karku do połowy uda i długość ręki od barku do nadgarstka. Do tych wymiarów dolicz zapas na podbitkę, zwykle 6 do 10 centymetrów w obwodzie. W doborze zestawu podajesz wzrost i budżet, a lista wskazuje rozmiar i kolejność zakupów.
Co kupić razem z kolczugą
- Podbitka (gambeson), bez niej kolczuga obciera i słabo chroni.
- Pas rycerski, który przenosi część ciężaru z ramion na biodra.
- Hełm, zobacz helmy rycerskie, czepiec kolczy jest opcją na epoki, w których hełm był otwarty.
- Tarcza do walki, zobacz tarcze rycerskie.
Pielęgnacja i przechowywanie
Stalowa kolczuga rdzewieje od wilgoci i potu. Po każdej imprezie wytrzyj ją suchą szmatką, a raz na jakiś czas przetrzyj cienką warstwą oleju maszynowego lub wosku. Przechowuj ją zwiniętą w worku lub na wieszaku o grubej, szerokiej formie, bo wąski drut rozciąga ramiona. Aluminiowa nie rdzewieje, ale łatwiej się brudzi i matowieje.